İspanya açıklarında batan Rus kargo gemisi hakkında dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. ABD basınında yer alan haberlere göre, Ursa Major isimli geminin, Kuzey Kore’ye iki adet denizaltı nükleer reaktörü taşıdığı öne sürülüyor. CNN’in araştırmalarına dayanan bu iddialar, Batılı askeri güçlerin Rusya’nın Kuzey Kore’ye nükleer teknoloji aktarmasını durdurmaya yönelik bir müdahalesi olarak yorumlanıyor.
Ursa Major’ın 23 Aralık 2024 tarihinde battığı, bu bilginin kamuoyundan gizlendikten sonra İspanyol hükümeti tarafından 23 Şubat’ta yapılan açıklamayla duyurulduğu belirtildi. Açıklamada, geminin Rus kaptanının İspanyol yetkililere “denizaltılarda kullanılanlara benzer iki nükleer reaktör bileşeni” taşıdığını itiraf ettiği, ancak bu bileşenlerin nükleer yakıt içerip içermediği konusunda belirsizlik yaşandığı ifade edildi.
Geminin rotası da dikkat çekiyor; Ursa Major, 2 Aralık 2024’te Finlandiya Körfezi’ndeki Ust-Luga Limanı’na yanaşmış, ardından St. Petersburg’a geçmiş ve 11 Aralık’ta Vladivostok’u varış limanı olarak beyan ederek yola çıkmıştır. Resmi yük listesinde iki büyük “menhol kapağı”, 129 boş konteyner ve iki vinç yer almakta. Kaptan Igor Anisimov’un bu menhol kapaklarının aslında nükleer reaktör parçaları olduğunu kabul ettiği ve geminin Kuzey Kore’nin Rason Limanı’na yönlendirilmesinin planlandığını düşündüğü iddia ediliyor.
Geminin batışı, 22 Aralık sabahı Portekiz donanmasının takibi bırakmasının ardından ani bir şekilde yavaşlamasıyla başladı. Ertesi gün saat 11:53’te acil yardım çağrısı yapıldığı, sancak tarafında meydana gelen üç patlamanın iki mürettebatın hayatını kaybetmesine neden olduğu belirtildi. 14 kişilik mürettebat, İspanyol kurtarma ekipleri tarafından tahliye edildi. Olay yerine gelen Rus savaş gemisi İvan Gren, çevredeki tüm deniz araçlarına uzaklaşma talimatı verdi ve akşam saatlerinde kırmızı işaret fişeklerinin ardından dört yeni patlama gerçekleşti. İspanyol Ulusal Sismik Ağı’nın yaptığı açıklamada, bu patlamaların su altı mayınlarıyla örtüşen titreşim sinyalleri ürettiği kaydedildi. Geminin 23:10’da tamamen sulara gömüldüğü bildirildi.
Geminin batışından bir hafta sonra, “casusluk faaliyetleriyle suçlanan” Rus araştırma gemisi Yantar’ın enkaz üzerinde beş gün süreyle beklediği ve ardından dört patlama daha kaydedildiği de haberde yer aldı. Ayrıca, ABD ordusunun nükleer aktiviteyi tespit etmekte kullanılan WC-135R tipi özel uçaklarını olay bölgesine iki kez sevk ettiği bilgisi verildi. İspanyol soruşturması, geminin gövdesinde bulunan 50×50 santimetre büyüklüğündeki deliğin yalnızca ABD, bazı NATO üyeleri, Rusya ve İran’ın elinde bulunan Barracuda tipi torpidolarla açılmış olabileceğine dikkat çekti. Bazı uzmanlar, deliğin boyut ve konumunu gövdeye yerleştirilen bir patlayıcıya işaret ettiğini savunuyor.
